مادها(اولین حکومت کردها)

پادشاهان:

 

دیاکو یا دیااُکو بنیان‌گذار حکومت ماد بود. نام وی در منابع گوناگون،
به صورت‌های مختلفی ذکر شده‌است؛ هرودوت نام وی را به صورت «دِیوکِس»
نوشته، در متون آشوری Da-a-a-uk-ku و در عیلامی به صورت Da-a-(hi-)(ú-)uk-ka و Da-a-ya-u(k)-ka ضبط شده‌است. نام دیاکو برگرفته از واژهٔ ایرانی -Dahyu-ka است و اسم مصغر واژهٔ -dahyu به‌معنی سرزمین است.[

 

هرودوت می‌گوید که دیاکو مدت ۵۳ سال حکومت کرده و بر این اساس دربارهٔ
دوران حکومت وی گمانه‌زنی‌هایی شده‌است اما به نظر می‌رسد که گزارش هرودوت
بر مبنای روایتی شفاهی باشد. پژوهشگران از روی گزارش هرودوت به این نتیجه
رسیده‌اند که دیاکو مؤسس خاندان سلطنتی ماد و همچنین نخستین پادشاه ماد
بوده که از آشوریان استقلال کسب کرده‌است. اما باید بر این نکته تأکید شود
که گزارش هرودوت آمیزه‌ای از افسانه‌های یونانی و شرقی است و از نظر تاریخی
قابل اطمینان نیست. همچنین فرض بر این است که پادشاه مادی که گزارش‌های
هرودوت حول و حوش او می‌چرخد، همان دیاکو پسر فرورتیش باشد، در نتیجه ممکن
نیست که تاریخ دقیق دورهٔ حکمرانی او را مشخص کرد اما می‌توان گفت که
احتمالاً اکثر نیمهٔ اول سدهٔ هفتم پیش از میلاد را در برمی‌گرفته‌استایگور دیاکونوف می‌گوید: «وضع دوران حکومت دیاکو در نوشته‌های هرودوت با
تصویری که منابع آشوری از آن زمان (۶۷۵-۷۴۵ پیش از میلاد) رسم می‌کنند
چندان مغایرت دارد که برخی از مورخان گواهی هرودوت را رد کرده‌اند.»[

 

بر پایهٔ نوشته‌های هرودوت، دیاکو فرزند فرورتیش بود که طرح و نقشهٔ
ایجاد یک حکومت واحد ماد را در ذهن داشت؛ مادها در دهکده‌های خودمختار
جداگانه و یا در شهرهای کوچک زندگی می‌کردند.[دیاکو در یک دورهٔ بی‌قانونی در ماد، تلاش کرد تا عدالت را در دهکدهٔ خود
اجرا کند و اعتبار و حسن شهرتی را به عنوان یک قاضی بی‌طرف بدست آورد به
این ترتیب حوزهٔ فعالیت او گسترش یافت و مردم روستاهای دیگر نیز به وی
مراجعه می‌کردند تا اینکه سرانجام او اعلام کرد درخواست‌های مردم زیاد است و
این جایگاه برای وی دردسرساز و دشوار است و حاضر به ادامهٔ کار نیست. در
پی این کناره‌گیری، دزدی و اغتشاش فزونی یافت و مادها گرد هم آمدند و وی را
برای حل و فصل اختلافات به‌عنوان پادشاه برگزیدند.[۳۳] منابع آشوری نیز برای نخستین بار، در سال ۶۷۳ پیش از میلاد از پادشاهی مستقل ماد یاد می‌کنند.[

 

پس از به‌پادشاهی رسیدن، اولین اقدام دیاکو گماشتن نگهبانانی برای خود و
نیز ساخت پایتخت بود. شهری که دیاکو برای این منظور برگزید در زبان فارسی
باستان هگمتانه و به زیان یونانی «اکباتان»[پ ۱] خوانده می‌شد که همدان امروزی دانسته می‌شود. هگمتانه به معنی «محل اجتماع» یا «شهری برای همه»[۳۵]
است و اشاره‌ای است به گرد هم آمدن طوایف مادی که سابقاً متفرق بودند. او
در اواخر قرن هشتم پیش از میلاد، دستور داد تا یک دژ مستحکم بر روی تپه‌ای
در این شهر ایجاد شود تا همهٔ امورات نظامی، دولتی و خزانه‌داری در آن
انجام گیرد. هرودوت توضیح می‌دهد که این مجتمع پادشاهی، توسط هفت دیوار
متحدالمرکز که هر دیوار داخلی از دیوار بیرونی بلندتر بود و بر آن اشراف
داشت، ساخته شد. این هفت دیوار، هرکدام به رنگ خاصی تزیین شده بود، دیوار
اول (بیرونی) سفید، دومین دیوار به رنگ سیاه، سومی به‌رنگ سرخ تند، چهارمین
آبی، پنجمی سرخ باز، ششمین دیوار به‌رنگ مسی و هفتمین و درونی‌ترین دیوار
نیز طلایی‌رنگ بود. این نوع رنگ‌آمیزی در بابل، نشانهٔ سیارات هفتگانه
بودند ولی در هگمتانه، تقلیدی از بابل بود.قصر پادشاه به همراه گنجینه‌هایش هم در درون آخرین دیوار جای داشت.[۳

 

سارگون دوم شاه آشور در سال ۷۱۵ پیش از میلاد، متوجه شد که دیاکو با
روسای اول، شاه اورارتو متحد شده‌است. او دیاکو را زیر نظر گرفت و در طی
جنگ خود با منائیان — که از خویشاوندان نژاد مادی بودند و در آذربایجان و
جنوب دریاچهٔ ارومیه سکونت می‌کردند — بار دیگر وارد ماد شد تا چنانکه مدعی
بود، به «هرج‌ومرج» آن‌جا پایان دهد. وی در آن‌جا توانست دیاکو را اسیر
کند ولی برخلاف عادت همیشگی آشوریان جانش را به او بخشید و در نبشته‌ای
تشریفاتی در کاخ خود در خُرس‌آباد اعلام می‌کند: «دیاکو را به‌همراه
قبیله‌اش به حمات تبعید کردم.»[

 

برخی از ایران‏شناسان، دیاکو را با ویژگی‌هایی که هرودوت‏ برای او
برمی‌‏شمارد با هوشنگ شاهنامه یکی می‌‏گیرند و لقب پَرَداتَ یا پیشدادی را
با نخستین‏ قانون‏‌گذار یکی می‌‏دانند. سنت دینی، هوشنگ را نخستین کسی
می‌‏داند که پادشاهی را در ایران‏ برقرار کرد

 

فرورتیش

 

پس از دیاکو، فرورتیش ۲۲ سال (دوره حکومت: ۶۷۵-۶۵۳ پ. م.) حکومت کرد و
قبائل ایرانی را به اطاعت کشید. انگاه وارد جنگ (۶۷۲ یا ۶۷۳ ق. م.) با دولت
آشور شد ولی در برابر آشوریها شکست یافت و کشته گردید. فرورتیش بر سرزمین
ماد از حدود ری تا اصفهان و آذربایجان و کرمانشاه و کردستان و همدان سلطنت
می‌کرده‌است.

 

بیشتر حکومت فرورتیش به نظم دادن به قبایل مادی و جنگیدن با دشمنان
خارجی گذشت. مدارک آشوری و بابلی به خطراتی که مادها از شرق خود احساس
می‌کردند اشاره نمی‌کند، اما قبایل شمال دولت ماد (سکاها و کیمری‌ها)، از
اهمیت خاصی برای مادها و آشوری‌ها برخوردار بودند.

 

پس از شکست دیاکو از سارگن دوم شاه آشور، فرورتیش در سال (۶۷۲ یا ۶۷۳ ق.
م.) در برابر آشوریها به پا خاست. در حدود اوایل قرن هفتم قبل از میلاد،
در اوایل حکومت فرورتیش، قبایل کیمری‌ها که از صحرانشینان دشتهای جنوبی
دریای سیاه بودند، به ماد و آشور حمله کردند. امکان ایرانی بودن قبایل
کیمری‌ها، احتمالاً دلیل اصلی آنها برای تشکیل یک اتحادیه با مادها برعلیه
دولت آشور بود. حملات کیمری به آشور ضرباتی به آن دولت وارد کرد، اما در
شکست دادن کامل آشور و پادشاه بزرگ آن، اسرحدون، ناموفق بود.

 

خشتره

 

پس از فرورتیش رهبری مادها را خشتریته (دوره حکومت: ۶۵۳-۶۲۵ پ. م.) در
دست گرفت. خشتریته اولین پادشاهی است که پادشاهی ماد را در غرب فلات ایران
تشکیل داد. به دنبال حمله مجدد اشور به مادها خشتریته برای پایان دادن به
حملات اشور با ماننا و سکاها پیمان دوستی بست و عملاً با اشور وارد جنگ شد.
داستان سلطنت سکاها در ماد خطا است دولت ماد در این فاصله قدرت خود را
مستحکم کرد. خشتریته در سال ۶۲۵ پ. م. در گذشت.

 

هووخشتره

 

پس از خشتریته، پسر ش هووخشتره (کی آخسارو) (کیخسرو را صورت افسانه‌ای هووخشتره فرمانروای بی نظیر وبی مرگ اوستا و شاهنامه می‌دانند [۴۶].) (دوره حکومت: ۶۲۵ تا ۵۸۵ پ. م.) به شاهی رسید. هووخشتره اولین پادشاهی است که یک سلطنت سراسری را در ایران تشکیل داد و ایران را به عنوان یک قدرت مهم جهان آن زمان مطرح کرد

 

ایشتوویگو

 

ایشتوویگو (دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد و جانشین
هووخشتره بود. در مورد حکومت او اطلاعات زیادی در دست نیست و بیشتر روایات
یونانی و پارسی، به اواخر سلطنت او و نابودی حکومت ماد به دست کورش بزرگ
اشاره می‌کنند.

 

لوحه «سالنامه نبونید» در حال حاضر در بریتیش می‌وزیوم لندن نگهداری
می‌شود. متن لوحه سالنامه نابونید سال به سال حکومت نبونید (۵۳۹ – ۵۵۶ ق.
م) آخرین پادشاه بابل نو را شرح می‌دهد. درسال ششم سلطنت او یعنی ۵۵۰ ق. م
نویسنده سالنامه، به جنگی در چند صد کیلومتری جنوب شرقی بابل اشاره می‌کند و
می‌نویسد:

 

«شاه اشتومه گو، لشکر خود را برای جنگ با کورش، شاه انشان، فرستاد ولی لشکر بر او شورید، او را به زنجیر کشیده و تحویل کورش دادند».

 

ظاهرا این «ایشتو مه گو» همانست که هرودوت او را آژی دهاک می‌نامد.

 

ایشتوویگو متهم به ترجیح دادن شکوه و راحتی دربار آشور به زندگی سخت و
ارتشی مادی شده‌است و انحطاط قدرت ماد را بیشتر به او نسبت می‌دهند. در
صورت قبول، می‌توان تصور کرد که بیشتر آثار باقی مانده از دوران مادها،
بخصوص آثار بجای مانده در تپه نوشی جان، به دوران سلطنت ایشتوویگو بر
می‌گردد. همچنین، راحتی‌هایی که در دوران هخامنشی به عنوان «تنپروری مادی»
در سلطنت ایشتوویگو خوانده شده را، شاید به جای دوران انحطاط ماد، زمان
انتقال زندگی قبایل ایرانی از طرز زندگی صحرانشینی به شهرنشینی بنامیم و
آنرا آغاز واقعی تمدن ساکن قبایل ایرانی بدانیم.

 

 

تمدن مادها:

تمدن ماد
توانست در بنای مدنیت سهم بزرگی داشته باشد. همین مادها سبب آن بودند که
پارسیها، به جای لوح گلی، کاغذ پوستی و قلم برای نوشتن به کار بردند و به
استعمال ستونهای فراوان در ساختمان توجه کردند. قانون اخلاقی پارسیها که در
زمان صلح صمیمانه به کشاورزی بپردازند، و در جنگ متهور و بی‌باک باشند، و
نیز مذهب زردشتی ایشان و اعتقاد به اهورمزدا و اهریمن و سازمان پدرسالاری،
یا تسلط پدر در خانواده، و تعدد زوجات و مقداری قوانین دیگر پارس که از
شدت شباهت با قوانین ماد سبب آن شده‌است که در این آیه کتاب دانیال نبی:
«تا موافق شریعت مادیان و پارسیانی که منسوخ نمی‌شود» ذکر آنها با هم بیاید
همه ریشه مادی دارد
.

 

سقوط امپراطوری ماد

شکستی (۵۵۰ پ م) که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو
(دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد وارد ساخت شاهنشاهی ماد
منحل شد. شاهنشاهی بزرگ ماد دورانی طولانی (۷۲۸-۵۵۰ پ. م.) برپایید و جای
خود را به شاهنشاهی هخامنشی سپرد، که
چیزی جز تداوم دولت و تمدن ماد با همان اقوام نبود.در واقع میتوان گفت
پادشاهی ماد ایران را به بلند ترین جایگاه خود در آن زمان رساند.

/ 12 نظر / 901 بازدید
نمایش نظرات قبلی
کوردساسانی

www.youtube.com/watch?v=fAg3TlOpDQ4 لینک بالا رو در سایت پایین کپی کن بعد go رو بزن لینک دانلود بهت میده http://youtube-downloader-online.com این لینک یوتیوب موزیک ویدیو "کردستانم" خیلی باحاله حتما دانلودش کن

کاکه گیان

بژی نه ته ویی هه میشه سه ربه رزی کورد...[گل] و هه روه ها بژی تو برای عه زیزم بو ئه م وتاری زور جوانه[گل]

محمدرضا

خیلی ممنون وبلاگت عالیه من ازاین مطلبااستفاده کردم واقعادمت گرم[تایید][خنده]

ادریس

کاکه دسته کانت خوش

امیر

اگر مادها کرد از آریایی ها هستند چرا کورش کبیر این قدر قهر آمیز با آنان رفتار کرد

ماد

کی گفته ماد ها کردن دیگه ازین چیزا تحویل مردم نده

عایشه

سلام پس سکاها که منسوب به سقز کوردستان هستند این وسط کی هستند ؟ آیا آنها هم ماد هستند ؟؟ بعد اوستای منسوب به زرتشت آیا قبلا به زبان مادی بوده ؟ چون من کوردم ریشه بعضی از اصطلاحات را میفهمم در صورتی زبان فارسی آن را به اشتباه ترجمه کرده ؟! لطفا راهنمایی کنید متشکرم

امین

درود هم زبان عزیز ممنون از مطالب ارزشمندتان مال ئاوا

دیاکو

خدای من نژادمه نژاد کورد نژاد ماد. عزیزم میگی مادها کوردها نیسن خو گلم اخه امکان نداره ک ما از نظر ژنتیک بگی اریایی اصیلیم از زمانی ک حتی خداهم نبوده ما بودیم اینجا سرزمین ما بوده عزیزم نمیشه ک ارامگاه دیاکو هوخشتره و فرورتیش تو کوردستانن دگ مگه شک داری برو ی سرچی کن ببین من چرا اسمم دیاکوه اسم بابابزرگ بابامم دیاکو بوده این اسم از خیلی وخت پیش اومده بعدش میتونی تو روستاهای قدیمی کوردستان ببینی ک اسم ماد و مشتقات اون زیاده مث مادیان گول ینی چاله مادها و خیلی چیزای دگ.وبلاگ نویس عزیز حمله تازیان خیلی بدتر از ترکای بی شرف بوده. درضمن اذریا با ترکا فرق دارن.بژی.

زانکو ژه بجنورد کوردستانه خراسان

سلام دوست عزیز.خیلی عالی و جالب بود.اما ازتون گله ای دارم که نامی از کوردهای خراسان نمیبرید .کوردهای خراسان هم ازهمان نژاد هستند اما تبعید شده اند در زمان شاه صفوی برای حراست از مرزهای شمال شرق در مقابل یورش ازبک ها و ترکمن ها،..ما را از جنوب شرقی ترکیه یاهمان کوردستان ترکیه کوچ داده اند،.ماهم کوردیم اما متاسفانه نامی از ما نیست در بین کوردها.وماغریب افتاده ایم..ئم ژی کوردین..